Birleşik Arap Emirlikleri'nde yayın yapan Al-Arabiya, ABD ve İran arasında cuma günü imzalanması beklenen 14 maddelik mutabakat zaptının tam metnini kamuoyuna sızdırdı. Haberin detayları CNN Türk ekranlarında ABD Temsilcisi Yunus Paksoy tarafından aktarıldı. İmzalanmakta olan anlaşma, bölgedeki uzun süreli gerilimin sonlandırılması ve ekonomik normalleşme hedefleyen kapsamlı bir metin niteliğinde bulunuyor. Mutabakat zaptı, savaşın durdurulmasından nükleer programın geleceğine kadar pek çok kritik meseleyi düzenliyor.

Anlaşmanın birinci maddesi, bölgedeki tüm vekalet savaşlarına ve sıcak çatışmalara derhal son verilmesini öngörüyor. ABD ve İran, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşa kalıcı olarak son vermek ve birbirlerine karşı herhangi bir düşmanca eylemin başlatılmayacağını taahhüt ediyorlar. İkinci madde ise her iki ülkenin birbirinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesini, iç işlerine müdahale etmekten kaçınmasını düzenliyor. Üçüncü maddeye göre, taraflar en fazla 60 gün içinde müzakereleri tamamlayarak nihai bir anlaşmaya varacaklardır.

Dördüncü ve beşinci maddeler askeri ve ticari hayatın normalleşmesiyle ilgilidir. ABD, mutabakat zaptı imzalanmasının ardından deniz ablukasını kaldıracak ve İran'a karşı müdahaleleri önleyerek gemi trafiğini 30 gün içinde tam kapasiteye döndürecektir. Aynı dönemde bölgeden kuvvetlerini çekmeyi taahhüt ediyor. İran da Basra Körfezi trafiğini savaş öncesi seviyesine 30 gün içinde yeniden başlatacak ve mayınların etkisiz hale getirilmesini sağlayacaktır.

Ekonomik konuların yer aldığı altıncı madde, ABD'nin bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın rehabilitasyonu ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık finansman sağlamayı taahhüt etmesini içeriyor. Yedinci madde ise ABD'nin BM Güvenlik Konseyi kararları da dahil olmak üzere İran'ın karşı karşıya olduğu tüm yaptırımları kaldıracağını, tek taraflı ABD yaptırımlarını sonlandıracağını belirtiyor. Sekizinci maddede İran, nükleer silah üretmeyeceğini bir kez daha teyit ediyor ve zenginleştirilmiş malzemenin akıbeti konusunda karşılıklı anlaşma sağlanmış oluyor.

Dokuzuncu madde müzakereler süresince statükonun korunmasını öngörüyor. İran nükleer programında mevcut durumu koruyacak, ABD ise yeni yaptırımlar uygulamayacak ve bölgedeki güçlerini artırmayacaktır. Onuncu madde, ABD'nin İran ham petrolü, petrokimya ürünleri ve türevlerinin ihracatı ile bankacılık, sigorta ve ulaştırma hizmetlerine muafiyet vereceğini hükme bağlıyor. On birinci madde, ABD'nin İran'ın dondurulmuş ve kısıtlanmış fonlarını serbest bırakacağını ve tamamen kullanıma açacağını belirtiyor.

Anlaşmanın son üç maddesi uygulama ve denetim mekanizmasını düzenliyor. Her iki taraf, nihai anlaşmanın başarılı uygulanmasını denetlemek üzere bir uygulama mekanizmasının kurulması konusunda anlaşmış bulunuyor. İran ve ABD, dördüncü, beşinci, onuncu ve on birinci maddelerin uygulanması başlandıktan sonra kalan konuların nihai anlaşması için müzakerelere başlayacaktır. Son olarak nihai anlaşma, BM Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı bir kararıyla onaylanacaktır.