1880'lerden ipek elbisenin içinde şifreli hava raporları bulundu
ABD'de antika dükkanından satın alınan 1880'lere ait bir ipek elbisenin gizli cebinden bulunan şifreli notlar, on yıllık araştırmanın ardından çözüldü. Notlar, 1888 yılında Bismark istasyonundan gönderilen telgraf stenousu ile yazılmış meteoroloji verilerinin yoğun kodlamasıymış. Elbise sahibinin kimliği ve bu hava raporlarının elbiseye nasıl girdiği hâlâ gizemsizliğini koruyor.
Sara Rivers Cofield, 2013 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin Maine eyaletinde yer alan bir antika dükkanından 1880'lere ait ipek bir elbise satın aldı. Koleksiyoncu Cofield elbisenin etek bölümündeki gizli bir cebe rastladığında içinde iki buruşuk kağıt buldu. Kağıtlar üzerinde anlaşılması zor kelime ve sayılarla dolu yazılar yer alıyordu. Mesajlar, dönem için oldukça gizemli görünüyordu. Bu bulgu, yaklaşık on yılı kapsayacak bir araştırma sürecinin başlangıcı oldu.
Kağıtlarda "Bismark yaprak dökmeyen geyik bankası," "Calgary Küba korumasız ördek faganı çürütüyor" ve "Bahar vahşi doğası bir okuma acemisini kaplıyor" gibi anlaşılması güç cümleler yazılıydı. Kağıtların kenarlarına "101 PM" ve "1124 P" gibi zaman notaları da düşülmüştü. İlk incelemeler, bu yazıların yasadışı kumar ağlarına, gizli ajan haberleşmesine veya elbise ölçülerine ait olabileceğini ortaya koydu. Kriptologlar ve şifre uzmanları metni çözmeye başladığında çok sayıda teoı ortaya atıldı.
Araştırmacı Wayne Chan'ın yaklaşımı sorunun çözümünde belirleyici oldu. Chan, telgraf teknolojisine odaklanarak 170'ten fazla kod kitabını inceledi. O dönemde telgraf şirketleri mesaj kelime sayısına göre ücretlendir yapıyordu. Gönderenlerin masraflarını azaltmak için "telgraf stenousu" adı verilen bir sıkıştırma sistemi geliştirilmişti. Chan'ın bulguları, kodların 1887'de kabul edilen ABD Ordusu Sinyal Kolordusu sistemine ait olduğunu gösterdi. Bu ordu birimi, ABD'nin o dönemde resmi hava servisi görevini üstleniyordu.
Şifreli kodlar, meteorolojik verileri altı kelimeye kadar sıkıştıran hava istasyonları tarafından kullanılan standar bir sistem içeriyordu. "Bismark, omit, leafage, buck, bank" ifadesi çözüldüğünde Bismark istasyonunun (Dakota Bölgesi) 27 Mayıs 1888 tarihinde gönderdiği hava verilerini içeriyor bulundu. Omit barometrik basıncı (30.08 inHG) ve sıcaklığı (56°F) temsil ediyordu. Leafage çiğ noktasını (32 derece), buck yağış yokluğunu ve kuzey rüzgarını, bank ise açık hava koşullarını ve saatte 12 mil rüzgar hızını ifade ediyordu. Wayne Chan, bu verileri o dönemin hava kayıtlarıyla karşılaştırarak mesajın tam olarak ne zaman gönderildiğini kesin olarak belirleyebildi.
Kodu çözmek başlı başına bir başarı olsa da, yeni bir gizem ortaya çıktı. Resmi hava raporlarının neden ve nasıl bir ipek elbisenin gizli cebine yerleştirildiği sorusu hâlâ yanıtsızdır. Elbise etiketinde "Bennett" adı yazılı bulunmuştur. Chan ve diğer araştırmacılar, o dönemde Washington DC'deki Sinyal Servisi ofisinde çalışan kadınların kimliklerini araştırdı ancak elbisenin asıl sahibine henüz ulaşılamadı. Elbise 130 yıl içinde birçok kez el değiştirmiş, farklı ortamlarda bulunmuş olabilir. İpek elbisenin perde arkasında kalan tam hikâyesi bugün hâlâ bilinmezliğini koruyor.